ABD’nin koordine ettiği uluslararası istikrar gücünün, Gazze’ye “çok yakında” gönderileceği ve bölgede iki yıllık geçiş yönetimi kurulacağı açıklandı. Plan, Gazze istikrar gücü ile insani yardımın güvenceye alınması, sınırların korunması ve silahsızlandırma hedeflerini içeriyor.
Gazze için uluslararası istikrar gücü ve geçiş yönetimi
ABD Başkanı Donald Trump’a göre, ABD’nin koordine ettiği uluslararası istikrar gücü “çok yakında” Gazze Şeridi’ne gönderilecek. Trump, Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “Hamas’la ilgili sorunlar ya da başka sorunlar çıkması hâlinde müdahale etmeye hazır olduğunu bildiren birden fazla ülke var” dedi. BM Güvenlik Konseyi’nin, ABD tarafından sunulan Gazze barış planı taslağı üzerinde müzakere yürüttüğü bildirildi.
ABD yönetimi, oylamanın “aylar değil haftalar içinde” yapılmasını hedefliyor. Plana göre Gazze’de yaklaşık 20.000 askerden oluşan uluslararası istikrar gücü konuşlandırılacak ve iki yıllık bir geçiş yönetimi kurulacak. Gücün görevi; sivillerin korunması, insani yardımın kesintisiz ulaştırılması, sınır güvenliğinin sağlanması ve en önemlisi Gazze’nin silahsızlandırılması olacak. Bu kapsamda askerî altyapının imhası ve Hamas gibi grupların silahsızlandırılması da hedefleniyor.
Katılım sinyali veren ülkeler ve BM yetkisi şartı
Diplomatik kaynaklara göre, birkaç ülke uluslararası istikrar gücüne katılmaya hazır olduklarını bildirdi; bu ülkeler arasında Endonezya da yer alıyor. Ancak bu ülkeler, Gazze’de fiilen konuşlanabilmek için BM Güvenlik Konseyi mandatı şartını vurguluyor. Gazze istikrar gücü modelinin, çok taraflı meşruiyet ve operasyonel netlik açısından BM kararına dayandırılması bekleniyor.
Kazakistan Abraham Anlaşmaları’na katılıyor
Trump’a göre Kazakistan, İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşme sürecini çerçeveleyen Abraham Anlaşmaları’na katılıyor. Müslüman nüfusun ağırlıkta olduğu bu eski Sovyet cumhuriyeti, 30 yılı aşkın süredir İsrail’le diplomatik ilişkilere sahip. Bu adımın somut etkisinin ne olacağı henüz net değil ancak Trump, ikinci görev döneminde anlaşmalara katılacak “ilk ülkenin” Kazakistan olacağını ve bunun “birçoğunun ilki” olduğunu yazdı.
İlk dönemden miras: Abraham Anlaşmaları
Adım, Saray’ın açıklamalarına göre sembolik bir nitelik taşısa da Beyaz Saray bunu bir “atılım” olarak duyurdu. Platform X’te “Barış getiriciler kutsansın” ifadeleri paylaşıldı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump’ı dünya çapında barış ve istikrar için çalışan en iyi müzakereci olarak övdü. 2020’de imzalanan Abraham Anlaşmaları, Trump’ın ilk döneminin önemli başarılarından biri sayılıyor. Yönetim, İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesi üzerinde çalıştığını belirtiyor; 2023 yazında ilerleme kaydedilen süreç, Gaza savaşı nedeniyle kesintiye uğramıştı.
Trump, İran’la yaptırım görüşmelerine açık
Trump, İran’a uygulanan ağır yaptırımların kaldırılmasına ilişkin görüşmelere açık olduğunu söyledi. ABD Başkanı’na göre Tahran yönetimi yaptırımların kaldırılmasını talep etti. “Bunu dinlemeye açığım; ne olacağını göreceğiz, ancak buna ilkesel olarak açığım” dedi. Bu açıklama, Gazze istikrar gücü ve bölgesel normalleşme tartışmalarıyla eşzamanlı olarak Orta Doğu diplomasisinde yeni bir müzakere zemini ihtimalini gündeme taşıdı.
