ABD’de kürtaj hakkı mücadelesi yeni bir aşamaya geçti: Postayla gönderilen ilaçlar, birçok kişi için gebelik sonlandırmanın son yolu haline gelirken, birden çok eyalet bu yöntemi ülke genelinde yasaklatmayı hedefliyor.
2024 baharında New Yorklu doktor Margaret Carpenter iki küçük paket gönderdi: biri Texas’a, diğeri Louisiana’ya. Aylar sonra 35 yaşındaki hekim her iki eyaletten de avukat yazısı aldı; çünkü paketlerin içeriği bu eyaletlerde sıkı biçimde düzenleniyor: kürtaj ilaçları mifepriston ve misoprostol.
Texas, doktora 100.000 dolar para cezası kesti. Louisiana daha da ileri gitti: 2025 başında bir jüri Carpenter’ı ağır suçlarla itham etti. İade edilirse beş yıla kadar hapis riski var. Bu, ABD tarihinde eşi görülmemiş bir durum: Bir hekimin başka bir eyalette kürtaj hapı reçetelediği için cezai takibe alınması daha önce yaşanmamıştı.
New York ise baskıya direniyor. Guvernör Kathy Hochul, Carpenter’ı “ne şimdi ne de hiçbir zaman” iade etmeyeceklerini açıkladı. New York’ta ve yedi başka eyalette, hastalara eyalet sınırları ötesinde kürtaj ilaçları sağlayan hekimleri koruyan “Shield Laws” (Kalkan Yasaları) yürürlükte. Guttmacher Enstitüsü’nün yeni verilerinin de gösterdiği gibi, bu düzenlemelerin önemi bu yıl daha da arttı.
Süregelen Mücadele
Üç yıl aradan sonra ilk kez, yasakların olmadığı eyaletlerde tıbbi kürtaj sayısı düşüşe geçti. 2025’in ilk yarısında sayı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %5 azaldı—aylık ortalama yaklaşık 4.700 daha az kürtaj. Başlıca neden, giderek daha az kişinin bir kürtaj kliniğine gitmeyi karşılayabilmesi.
Florida ve Iowa gibi yeni yasaklar, klinikte yapılan tıbbi kürtajları büyük ölçüde zorlaştırıyor. En yakın kliniğe gidiş mesafeleri uzuyor, yol masrafları artıyor. Trump yönetimi ise, kürtaj hizmeti sunan kuruluşları kamu fonlarından dışlayarak tabloyu daha da ağırlaştırıyor. ABD Başkanının prestij projelerinden “Big Beautiful Bill”, şu anda Medicaid kapsamındaki ödemeleri Planned Parenthood’un bazı merkezlerine durdurmuş durumda. Kuruluş, bu nedenle ülkede 200 lokasyonun risk altında olduğunu; 30’dan fazla kliniğin şimdiden kapandığını belirtiyor.
Trump’ın ikinci görev döneminin başlangıcından beri federal yönetim kürtaj karşıtı politikaları kararlılıkla sürdürüyor. Project 2025 hedefleri doğrultusunda; kamu fonlarının kesilmesine ek olarak mifepristonun yeniden değerlendirilmesi ve bu ilacın diğer eyaletlere postayla gönderiminin olası bir ülke çapında yasağı gündemde. Bu adımların sonuçları geniş kapsamlı olabilir; çünkü birçok kadın için bu yol artık gebelik sonlandırmanın son seçeneği.
Emsal Niteliğinde Dava
“Bu yüzden koruma yasaları vazgeçilmez,” diyor Guttmacher Enstitüsü kıdemli politika danışmanı Kimya Forouzan. “Ve bunlar kürtaj karşıtlarının yeni saldırı hedefi haline geldi.” Temmuz sonunda 15 Cumhuriyetçi başsavcı, Kongre’ye gönderdikleri mektupta koruma yasalarına karşı ülke çapında önlemler talep etti. Forouzan’a göre bunun için “Comstock Act” de devreye sokulabilir. 19. yüzyıldan kalma bu düzenleme, kürtaj ilaçlarının postalanmasını “müstehcen” sayıyor ve hekimlerin mifepriston ve misoprostol göndermesini ülke çapında yasaklayabilecek bir zemin oluşturabilir.
New Yorklu Carpenter artık postayla kürtaj hapı gönderdiği için hukuken hedef alınan tek hekim değil. Yaz aylarında Kaliforniyalı bir doktorla ilgili benzer bir dosya daha ortaya çıktı. Ancak Carpenter davası emsal niteliğinde görülüyor.
Eylül ayında, Trump’a muhalifliğiyle bilinen New York Başsavcısı Letitia James, Texas’a karşı davayı üstleneceğini duyurdu. Böylece dosyanın Yüksek Mahkeme’ye taşınması olası hale geldi. Texas ise aynı ay, diğer eyaletlerdeki hekimlere kürtaj hapı gönderimi nedeniyle özel kişilerin de dava açabilmesini sağlayan bir yasa geçirdi. Forouzan, “Tırmanan saldırılar, kürtaj yasalarının hiçbir zaman yalnızca eyaletlere bırakılmasının amaçlanmadığını gösteriyor,” diyor. “Aksine, ülke çapında kriminalizasyon yeni yollarla sürdürülüyor.”
