Putin’le Yeni Bir Buluşma – ve Bir Milyarlık Anlaşma mı?
Washington’da heyecanlı saatler: ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i ve Avrupa’nın toplanan siyasi zirvesini Beyaz Saray’da ağırladı. Basın toplantılarındaki atmosfer özellikle pozitifti, ABD Başkanı yumuşak bir tavır sergiledi. Trump, zirveyi Kremlin şefi Vladimir Putin’le bir telefon görüşmesi için yarıda kesti – kısa süre sonra buluşma sona erdi.
Zirve Tamamlandı, Devamı Belirsiz
ABD Başkanı’nın Avrupa’nın üst düzey siyasetçileriyle Beyaz Saray’daki toplantısının tamamlandığı, Washington’daki başkanlık ofisinden bir temsilci tarafından gece yarısı (CET) duyuruldu. Siyasetçilerin tekrar ne zaman ve nasıl bir araya geleceği başlangıçta belirsiz kaldı.
Güvenlik Garantisi Karşılığında Silah Alımı?
Kritik: Ukrayna, görünüşe göre Rusya ile bir barış anlaşmasının ardından ABD’nin güvenlik garantilerini, 100 milyar dolarlık ABD silahı satın alımıyla güvence altına almak istiyor. Satın alımın Avrupa tarafından finanse edilmesi planlanıyor – “Financial Times” toplantı sırasında elinde bulunan bir belgeye atıfla böyle bildirdi. Öneriye göre Ukrayna ve ABD ayrıca Ukraynalı firmalarla insansız hava aracı üretimi için 50 milyar dolarlık ortak üretim anlaşması yapmak istiyor.
“Barış İçin Dostlar”
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Beyaz Saray’daki zirvenin ardından memnuniyetini dile getirerek bunun “önemli bir an” olduğunu söyledi. ABD başkentinde Ukrayna ve Avrupa’daki barış için müttefikler ve dostlar olarak bir araya gelindiğini vurguladı. Ukrayna için sağlam güvenlik garantileri üzerinde çalışılmaya devam edileceğini ekledi.
Trump, Putin ve Zelenskiy Arasında Anlaşmaya İnanıyor
Müzakere çevrelerine göre Trump, zirveyi Kremlin şefi Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi için böldü. Trump daha sonra sosyal medya üzerinden, Zelenskiy ile Rusya Devlet Başkanı arasında bir buluşma organize etmek istediğini açıkladı. İkili bir anlaşmaya varılabileceği hissiyatında olduğunu belirtti. Önce Putin ve Zelenskiy arasında ikili bir buluşma, ardından kendisinin de katılacağı üçlü bir görüşme planladığını söyledi.
Zelenskiy İkili Görüşmeye Hazır Göründü
“Ben teyit ettim – ve tüm Avrupa devlet ve hükümet başkanları beni destekledi – Putin’le ikili bir buluşmaya hazır olduğumuzu,” dedi Zelenskiy daha sonra.
“Bölge Takası” Yeniden Gündeme Geldi
Trump zirvede eşzamanlı olarak “bölge takası”nın da konuşulduğunu yineledi. Zelenskiy ve diğer Ukraynalı siyasetçiler, ülkenin toprak bütünlüğünün anayasada güvence altına alındığını sürekli vurgulamıştı. Zelenskiy, topraklar gibi hassas konuların Putin ve Trump ile yapılacak üçlü toplantıda ele alınacağını doğruladı.
Alıntı Simgesi
Son tahlilde bu, yalnızca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Ukrayna halkının – Başkan Putin’le işbirliği içinde – verebileceği bir karardır.
ABD Başkanı Donald Trump
Görsel: EPA/AARON SCHWARTZ / POOL
“Olup Olmaması Değil, Ne Zaman Olduğu”
Trump bu bağlamda şunu da ekledi: “Bence mesele olup olmayacağı değil, sadece ne zaman olacağı.” Görüşmenin, savaşın sona ermesi için “gerçekçi bir fırsat” sunabileceğini söyledi. Aynı zamanda, Ukrayna’nın iradesine aykırı bir çözüm olmayacağı güvencesini verdi: “Son tahlilde bu, yalnızca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Ukrayna halkının – Başkan Putin’le işbirliği içinde – verebileceği bir karardır.”
Trump Ukraynalılar Hakkında: “Onları Seviyoruz!”
Atmosfer: ABD Başkanı, Zelenskiy’i Batı Kanadı’nda karşıladığında bir muhabir Ukraynalılara mesajının ne olduğunu sordu. Trump iltifat ederek “Onları seviyoruz” dedi. Amerikan Devlet Başkanı, barış çabalarında “kayda değer ilerleme” görüldüğünü belirtti.
(Bir) Mektup Trump’a Değil
Zelenskiy ayrıca eşi Olena’nın bir mektubunu Melania Trump’a iletti. “Bu vesileyle, eşiniz ABD’nin First Lady’sine teşekkür etmek istiyorum; Putin’e çocuklarımız, kaçırılan çocuklarla ilgili bir mektup gönderdi,” diye açıkladı. Ancak mektubun bizzat Trump için olmadığını, gülerek vurguladı.
Ukrayna Acaba Toprak Bırakacak mı?
Gazetecilerin, toprak bırakmayı düşünüp düşünmediği sorusuna Zelenskiy temkinli yaklaştı. Bu konuda yalnızca “savaşı bitirmemiz ve Rusya’yı durdurmamız gerekiyor” demekle yetindi. Ukraynalıların güçlü olduğunu ve Trump’ın savaşı “diplomatik yoldan” durdurma planlarını desteklediklerini söyledi. Trump bu kez daha az maksimalist konuştu: “Savaş bitecek,” dedi – ancak bunun ne zaman olacağından emin olmadığını belirtti. Ayrıca, sonlandırdığı tüm savaşlar arasında Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın “kolay” olacağını düşündüğünü, fakat öyle olmadığını kabul etti.
Trump, Zelenskiy’nin Kıyafetinden Etkilendi
Trump, siyah takım elbiseyle gelen Ukrayna liderinin kıyafetinden de gözle görülür şekilde etkilendi. Zelenskiy, “Bu, sahip olduğum en iyi şey,” diye itirafta bulundu. Rus saldırı savaşının Şubat 2022’de başlamasından bu yana Zelenskiy genellikle sade ve haki ya da siyah giyiniyordu. Bu askeri stil, vatanseverliğinin ve Ukrayna silahlı kuvvetleriyle dayanışmasının bir ifadesi.
Şubat’taki Gergin Zirve ve Kravat Tartışması
Şubattaki “patlayıcı” buluşmada bazı Cumhuriyetçiler, Ukrayna liderinin kravatsız gelmesine ciddi şekilde takılmıştı. “Bild” gazetesine göre ABD’li arabulucular, bu ziyaretten önce Zelenskiy’nin ekibiyle iletişime geçerek Başkan’ın bu kez Beyaz Saray’a takım elbise ve kravatla gelip gelmeyeceğini sormuştu…
Trump: Ukrayna Savaşı’nda Ateşkes Gerekli Değil
Ukrayna savaşının sonlandırılması yolunda Trump, ateşkesi gerekli görmüyor. Zelenskiy’nin huzurunda, bir ateşkes fikrini sevdiğini çünkü bunun “hemen” can kaybını durduracağını söylese de, “Ancak bir anlaşma üzerinde çalışabiliriz, hedefimiz bir barış anlaşması olabilir,” diye ekledi. Çatışmaların bitmesini görmek istediğini, fakat bunun taraflardan biri için dezavantaja dönüşebileceğini ifade etti.
Muhtemel Asker Gönderimlerinde “Kırılma”
Avrupa hükümet başkanlarıyla “aile fotoğrafı” ve Zelenskiy ile baş başa bir görüşmenin ardından, basın huzurunda kısa bir ikinci tartışma turuna geçildi. Burada özellikle Ukrayna için çok önemli olan güvenlik garantileri ve NATO’nun – muhtemelen ABD askerlerinin yardımıyla – nasıl angaje olması gerektiği tartışıldı. Trump, bu garantilerin batılı birliklerin konuşlandırılmasını içerip içermeyeceğini açık bıraktı. Kiev için bağlayıcı garantiler, Moskova ile müzakerelere girmek için her hâlükârda vazgeçilmez.
NATO’dan “Kırılma Anı” Vurgusu
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump’ın asker gönderimini dışlamamış olmasını bir “kırılma” olarak nitelendirdi.
“Dostun Bronzluğu”
Görüşmelerin devamında Trump, Avrupalılarla konuşurken bir dizi övgü sıraladı. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i “dostu” olarak nitelendirdi – ve özellikle ten rengine vurgu yaptı: Yaz bronzluğuyla her zamankinden daha iyi göründüğünü söyledi. “Ben de isterdim,” diye itirafta bulundu Cumhuriyetçi lider.
Merz Ateşkes Talep Etti
Merz ise çok daha fazla, ateşkesin nasıl görüneceğini bilmek istedi. “Bir sonraki adımlar karmaşık. Şimdi daha zorlu müzakerelerin yolu açık. Hepimiz bir ateşkes istiyoruz. Bir sonraki toplantının hâlâ ateşkes olmadan gerçekleşebileceğini hayal edemiyorum – ama tam da bunun üzerinde çalışmalıyız,” diye talep etti Merz. Trump biraz şaşkın göründü ve “Bakalım ne çıkacak. Şimdiye kadar hiç ateşkes görmedim!” diye yanıtladı.
Ukrayna’da Siren Sesleri
Müzakerelerin ortasında tüm Ukrayna’da sirenler çaldı. Bu sinyal daha acı olamazdı: Ukraynalılar savaşın ortasında yaşamaya devam etmek zorunda; bu sırada Washington’da ülkenin geleceği hakkında müzakere ediliyor – ancak Alaska Zirvesi’nin aksine en azından bu kez Ukrayna’nın katılımıyla.
