Viyana’da Brennpunktschulen Sistemi
Viyana’da yeni eğitim yılı başlarken, Brennpunktschulen (sorunlu okullar) konusu yeniden gündeme geldi. Yeşiller, öğretmen ve anaokulu personeli eksikliğinin yanı sıra, okullar arası eşitsizliğin giderek arttığını vurguluyor.
Yeşiller Partisi’nin açıklamasına göre sorun sadece ilçeler arası farklarda değil, aynı ilçenin mahalleleri (Grätzel) arasında da büyük farklılıklar gösteriyor. Yeni rakamlar, bu uçurumun ne kadar derinleştiğini ortaya koyuyor.
Yeşiller Partisi Genel Başkanı Judith Pühringer, “İlkokul birinci sınıfa başlayan çocukların yüzde 50’si derse yeterince katılamıyor. Bu çocukların yüzde 80’i daha önce en az iki yıl Viyana’daki bir anaokuluna gitmiş. Bu da sorunun ne kadar erken başladığını gösteriyor. Bugün okula başlayan bir çocuğun şansı, beş yıl öncesine göre daha düşük” diyerek durumu özetledi.
Büyük Farklar İlçeler İçinde Bile Görülüyor
Yeşillerin son talebi üzerine hazırlanan resmi yanıt, eğitimdeki eşitsizliği net şekilde ortaya koyuyor. Örneğin, 20. Viyana Belediyesi’nde bir ilkokulda çocukların %46,4’ü “außerordentlich” (AO) yani yetersiz Almanca bilgisi nedeniyle derslere düzenli katılamayan öğrencilerden oluşuyor.
Aynı belediye içinde bir başka okulda ise bu oran sadece %2. Benzer tablo Währing gibi diğer ilçelerde de mevcut.
Yeşiller’in eğitim sözcüsü Felix Stadler, “Yeni veriler açıkça gösteriyor ki, aynı ilçede okullar arasında ciddi bir dilsel ayrışma yaşanıyor. Öğrencinin başarısı yalnızca aileden değil, sınıfın genel yapısından da etkileniyor. Bir okulda %55 AO öğrenciyle okumak ile %10 AO öğrenciyle okumak arasında büyük fark var” dedi.
Veliler Çözüm İçin Adres Hilesine Başvuruyor
Eşitsizliğin temel nedenlerinden biri, velilerin imkânları doğrultusunda ‘daha iyi’ okullara yönelmesi. İmkanı olmayanlar ise geride kalıyor. Stadler, “Bazı veliler çocuklarını daha iyi bir okula gönderebilmek için sahte adres beyanında bulunuyor. Böylece sorunlu okullar bir anda ortaya çıkmıyor, sistemin kendi işleyişi bu sonucu doğuruyor” açıklamasını yaptı.
Durum, öğretmen açığı nedeniyle daha da kötüleşiyor. Yeni eğitim yılı başlarken, Viyana’da 22 ilkokul sınıfında öğretmen bulunmuyor. Birçok okul müdürlüğü boş durumda, bazı okullar için hiç başvuru dahi yapılmamış. Ayrıca, zorunlu eğitim veren okulların %75’inde hâlâ okul sosyal hizmet uzmanı yok. Anaokullarında ise halen 600’den fazla açık pozisyon doldurulmamış durumda.
Yeşiller’den Okul Yeri Dağılımında Reform Çağrısı
Yeşiller, bu sorunların çözümü için okul yerleştirme sisteminde güncelleme (Update) yapılmasını talep ediyor. Velilerin okul seçme hakkının korunmasını isteyen Yeşiller, bunun yanında oturma yeri ve kardeş kriterlerine ek olarak, velilerin ana dili ve eğitim düzeyinin de dikkate alınması gerektiğini savunuyor.
Judith Pühringer, “Bu karmaşık bir sistem değil. Sadece iki ek soru ile daha adil bir dağılım ve daha iyi sosyal karışım sağlanabilir” diyerek önerilerini paylaştı.
