Trump’tan İran’da Rejim Değişikliği Mesajı

ABD’nin hedefi nükleer program mı, yoksa rejim mi?

ABD, Orta Doğu’daki son askeri müdahalesini İran’ın nükleer programını yok etme amacıyla gerçekleştirdiğini duyurmuştu. Ancak eski ABD Başkanı Donald Trump, bu açıklamalara ters düşen bir çıkış yaptı. Truth Social adlı sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda Trump, İran’da bir rejim değişikliği olasılığına açıkça değindi.

Trump, paylaşımında şöyle yazdı:
“‘Rejim değişikliği’ terimini kullanmak siyasi olarak doğru olmayabilir. Ancak İran’daki mevcut yönetim, ülkeyi yeniden büyük yapamıyorsa, neden bir rejim değişikliği olmasın??? MIGA!!!”

MIGA ifadesi, Trump’ın ünlü “Make America Great Again” (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) sloganına gönderme yaparak, bu kez İran için “Make Iran Great Again” (İran’ı Yeniden Büyük Yap) anlamında kullanıldı.

Resmi açıklamalarla çelişiyor

ABD yönetimi, İran’a yönelik saldırıların rejim değişikliği amacı taşımadığını savunuyordu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, CBS kanalına verdiği röportajda bu açıklamayı yineleyerek, hedefin sadece İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırmak olduğunu belirtti. Aynı şekilde Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Başkan Yardımcısı JD Vance de benzer açıklamalarda bulunmuştu.

Saldırıların hedefi: Fordo, Natans, İsfahan

ABD ordusu, İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılarda bunker-buster (sığınak delici) bombalar kullandı. Hedef alınan tesisler arasında dağ içine gömülü Fordo uranyum zenginleştirme tesisi ve Natans’taki ana tesis yer aldı. Ayrıca İsfahan’daki tesislerin de bir denizaltıdan fırlatılan seyir füzeleriyle vurulduğu bildirildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Fordo tesisinin “çok ağır hasar” aldığını söylese de, net bir zarar raporu açıklanmadı.

Atomanlagen (nükleer tesisler) gerçekten yok oldu mu?

ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, saldırıların ne kadar etkili olduğunu belirlemek için çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Bu açıklama, Trump’ın “nükleer tesislerin tamamen yok edildiği” yönündeki iddialarına dolaylı olarak karşı çıktı.

Trump ise Truth Social’da uydu görüntülerine dayanarak tüm nükleer tesislerin “anlamlı” biçimde zarar gördüğünü ve “tamamen yok edildiği” ifadesinin doğru olduğunu savundu.

Ancak Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Başkanı Rafael Grossi, Fordo’da oluşan kraterlerin görülebildiğini fakat yer altı hasarının henüz değerlendirilemediğini belirtti. Grossi, İsfahan’daki tünel girişlerinin ve Natans’taki yakıt zenginleştirme tesisinin hedef alındığını aktardı. İran ise üç tesis dışında radyasyon sızıntısı olmadığını açıkladı.

İran’dan misilleme tehdidi

İran, ABD’ye karşılık vereceğini duyurdu. Olası misillemeler arasında şunlar bulunuyor:

• İsrail’e yönelik yeni hava saldırıları

• ABD’nin Orta Doğu’daki askerlerine saldırılar

• ABD topraklarında terör saldırıları

• Hürmüz Boğazı’nın kapatılması

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran’ı Hürmüz Boğazı’nı kapatmamaları konusunda uyardı. Ancak Washington, İran yönetimiyle diyalog kapılarını tamamen kapatmadı.

İran’ın kapasitesi sınırlı mı?

İsrail’in ağır hava saldırıları sonucu İran’ın füze rampaları ve cephanelikleri büyük zarar gördü. Bu nedenle geniş çaplı saldırılar düzenleyecek kapasiteye sahip olup olmadığı belirsiz. Ancak uzmanlara göre, İran’ın siber savaş teknikleri ve bağlantılı terör gruplarıyla başka alanlarda saldırı düzenleme imkanı var.

ABD vatandaşlarına güvenlik uyarısı

ABD Dışişleri Bakanlığı, tüm dünyadaki Amerikan vatandaşlarına dikkatli olmaları çağrısında bulundu. Gerek yurtiçinde gerekse yurtdışında saldırı riskinin arttığı belirtildi. Seyahat edecek olanlara güncel uyarılar ve güvenlik bilgilerini takip etmeleri önerildi.

Kuzey Kore’den sert tepki

İran’ın müttefikleri olan Rusya ve Çin henüz saldırılarla ilgili açık bir açıklama yapmazken, Kuzey Kore sert tepki gösterdi. Kuzey Kore Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin saldırılarının “BM Sözleşmesi’ne ve devlet egemenliğine ciddi bir ihlal” olduğunu bildirdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi ise Kremlin lideri Vladimir Putin ile görüşmek üzere Moskova’ya gideceğini açıkladı. İran ile Rusya, 2025 yılı içinde stratejik bir ortaklık imzalamıştı. Ancak bu anlaşma, askeri destek içermiyor.